AHUDUDU YETiŞTiRiLiCiLiĞi
Ahududu meyveleri Üzümsü Meyveler grubundandır ve çok
sayıda üzümcükten meydana gelmiştir. Bitkilerin kökleri çok yıllıktır, sürgünleri
ise yarı otsu yapıda iki yıllıktır. Sürgünler her yıl kök bölgesinden
çıkar, 1-2 metre boyunda gelişirler. İkinci yıl daha fazla büyümezler, yan
gözlerden çıkan kısa sürgünler üzerinde yaz aylarında meyvelerini verirler. Kış
aylarında da kururlar. Bir ahududu bahçesi dikim yılından başlayarak
meyve verir, 3.-4. yıllarda en çok verime ulaşır (dekardan 1,5-2,0 ton)
ve bu verimliliğini 10-15 yıl devam ettirir.
İklim ve Toprak İstekleri
Ahududu yetiştiriciliği Ege ve Akdeniz kıyıları dışında Türkiye’nin
her yerinde yapılabilir. Kış aylarında şiddetli donlara dayanıklıdır. Meyve
olgunluğu döneminde orta - yüksek oranda hava nemi ister.
Hafif bünyeli, geçirgen, organik maddelerce zengin toprakları tercih eder. Ağır, fazla
su tutan topraklar kum ve çiftlik gübresi ilavesiyle ıslah edilir. Fazla
kireçli topraklar da asit ve gene çiftlik gübresi ilavesiyle, ahududu yetiştiriciliğine uygun hale getirilirler.
Bahçe Tesisi
Ahududu bahçesi geç sonbahar, kış yada erken ilkbahar aylarında tesis
edilir. Fidanlar, hakim rüzgar yönünde 2 m aralıklarla belirlenecek sıralar
üzerine 50 cm aralıklarla dikilir. Buna göre 1 dekar için 1000 fidan
ihtiyacı vardır.
Fidanlar dikime kadar ıslak toprağa Hendekleşerek muhafaza edilir. Dikilecek
fidanlarda kök tuvaleti yapılır, sürgün ucu en yakın gözün 1 cm üzerinden
kesilir. Dikim derinliği 15-20 cm kadardır. Dikimden sonra can suyu verilir.

Bahçe Bakımı
(Toprak isleri, Sulama, Gübreleme, Budama, Hastalık ve Zararlılarla Savaş)
Ahududu bahçelerinde yabancı otların sürekli kontrolü gerekir. Bunun
için el çapaları, küçük el traktörleri yada seçici
yabancı ot ilaçları kullanılır. İlkbaharda kök sürgünleri çıktıktan sonra
çeşitli malzemelerle malalama yapmak da yararlıdır. Meyve olgunlaşması
döneminde hava neminin yeterli olmadığı koşullarda sıra ortalarının
otlu bırakılması yararlı olabilir.
Ahududu bitkileri sürekli toprak nemi isterler. Yağışların yeterli olmadığı
dönemlerde bahçe mutlaka sulanmalıdır. En uygun sulama, damlama sulama
sistemiyle yapılır Aksi halde sıra ortalarından geçirilen arklara su
verilir.
Ahududu bitkilerinin organik madde ihtiyaçları fazladır. Bu nedenle bol
çiftlik gübresi uygulanmalıdır. Ticari gübreler, toprak analizi yaptırılarak
ihtiyaç duyuluyorsa verilmelidir. Rasgele yapılan gübreleme bitkilerde
zararlı etkilere neden olur.
Ahududu bitkileri yarı otsu yapıda gövdelere sahip olduklarından bir
tel-direk sistemine bağlanırlar. Bunun için 1,5-2,0m boyunda demir, ahşap yada beton direkler sıralar boyunca 6-10m aralıklarla dikilirler. Bu
direklere 50-60 cm aralıklarla 2-3 sıra tel çekilir ve sürgünler bu
tellere bağlanırlar. Ahududu bitlikleri her yıl yeni sürgünler verdikleri
için bağlama işlemi de her yıl tekrarlanır. Derim dönemi bittiğinde meyve
veren sürgünler dipten kesilir. 3.-4. yıllardan sonra bitkiler gereğinden
fazla kök sürgünü verirler, bunlarda da 10-20 cm aralıklarla seyreltme
yapılır.
Türkiye’de ahududu bahçelerinde ekonomik önemi büyük hastalık ve zararlılar
görülmemiştir. Ancak yurtdışında çok sayıda bulunmaktadır. Bunların görülmesi
halinde konu uzmanlarına danışarak gerekli mücadele yapılmalıdır.
Derim, Paketleme,Muhafaza,Değerlendirme
Ahududu meyvelerinin olgunlaşması haziran ayında başlar ve 1,5-2 ay
sürer. Bu süre içinde 2-3 günde bir olgun meyvelerin toplanması gerekir. Bazı
ahududu çeşitlerinde normal derim döneminden sonra, gelecek yıl meyve
verecek sürgünle de çiçeklenir ve meyve verirler. Bu durumda bahçeden
bütün yaz ve sonbahar ayları boyunca meyve alınır.
Meyveler kırmızı rengi aldığında elle ve doğrudan pazarlanacak kaplara
toplanır. Bu kaplar 100g, 250g, 500g ya da 1 kg’lik olabilir. Üzerlerinin
şeffaf bir malzemeyle kapatılması yararlı olur. Bu kutular normal meyve
kasalarına konularak nakledilebilirler.
Ahududu meyveleri derimden sonra diş koşullara çok duyarlıdır ve birkaç
gün içinde tüketiciye yada meyveleri işleyecek sanayi kuruluşlarına
ulaşmalıdır. Meyveler en uygun koşullarda 5-7 gün muhafaza edilebilir.
Ahududu meyveleri çok çeşitli şekillerde değerlendirilir: Meyve suyu,
reçel, marmelat, pasta, dondurma, meyveli yoğurt, meyve çayı, meyve
şarabı v.b. Ayrıca kurutularak yada derin dondurma (şoklama) ile uzun
süre muhafaza edilebilirler.
Ahududu yetiştiriciliği çok çeşitli avantajlara sahiptir:
- İlk tesis masrafları yüksek olmasına karşılık,kısa sürede verime yatar
ve pazarlama baslar
- İklim ve toprak yönünden fazla seçici değildir.
- Bakımları diğer meyve türlerine göre daha kolay ve az masraflıdır.
- Türkiye için yeni bir meyve türü olup yüksek fiyatlarla alici bulabilmektedir. Taze
meyve olarak pazarlanamadığında hemen alıcı olabilecek çok sayıda ve
çeşitli endüstri kuruluşları vardır. Ayrıca şoklanmiş yada çeşitli ürünler
halinde ihracat olanakları çok fazladır. Şu anda Türkiye’de üretilen
ahududunun çok büyük bir kısmı ihraç edilmektedir ve iç pazar talepleri
henüz karşılanamamaktadır.